Dziś jednym z największych niebezpieczeństw, jakie nam grożą ze strony systemów operacyjnych jest bezpieczeństwo. Wynika to z samej architektury, ponieważ uruchamiane w systemie operacyjnym programy mogą mieć luki. W ten sposób hakerzy mogą zaatakować wszystkie inne programy i komponenty systemu. Wystarczy, że w danym momencie będą się one znajdowały w pamięci operacyjnej. I to właśnie skutkuje tym, że przez luki w najpopularniejszych programach przedostają się do systemu hakerzy. I tu zbliżamy się do tematu naszego artykułu, czyli systemu Qubes OS. System ten jest tak skonstruowany, że zapobiega on atakowi jednej aplikacji na drugą. System po prostu stosuje już znana od lat metodę wirtualizacji. System ten jest zbudowany przez polska programistkę. Omawiany system operacyjny każdy z nas może przetestować pobierając go za darmo z Internetu. Możemy pobrać wersję beta, która działa już całkiem stabilnie. Idea całego systemu opiera się na zasadzie bezpieczeństwo dzięki izolacji. Mówiąc bardziej praktycznie to każdy program, jaki uruchomimy działa na odrębnej maszynie wirtualnej. Jeśli na jednym komputerze korzystamy z trzech aplikacji to system uruchamia jednocześnie trzy maszyny wirtualne. Jeśli w jednej z uruchomionych aplikacji znajduje się luka to napastnik nie ma możliwości za jej pomocą dostać się do pozostałych aplikacji. Mało tego nigdzie on się nie wydostanie indziej ani do wspomnianej wcześniej innej aplikacji ani też do systemu operacyjnego. Ale to nie wszystko, bowiem na maszynach wirtualnych są także uruchamiane komponenty systemu operacyjnego. Ale jest jeszcze coś, co w znacznym stopniu powoduje, że jest to system inny niż wszystkie. Chodzi o złącze pomiędzy warstwą programową a sprzętową. Wszystkim tym w dotychczasowych systemach steruje jedno jądro. A w omawianym systemie osadzona, bezpośrednio na sprzęcie osadzona jest warstwa oprogramowania zwana hiperwizor Xen. To on zarządza maszynami wirtualnymi i pilnuje by każda działała bez kolizji z inna. W ten sam sposób można do Xen przenieść niemal wszystkie komponenty, jakie komunikują się ze światem zewnętrznym. Jedynym nie wirtualnym komponentem jest sam Xen. Mogłoby to oznaczać, że błąd w nim anulowałby wszystkie systemy wewnętrzne. Tak dla ciekawości do dam, że jego kod programowy składa się z około 100 000 wierszy a kod Windows to jakieś 10 milionów. W systemie tym występują dwa typy maszyn wirtualnych, jedne obsługują programy a inne system.

Jest to kolejna seria kart graficznych zbudowana na chipsecie NVIDIA GeForce. Jeśli zdecydujemy się na ta kartę to pamiętajmy że nosi ona miano oszczędnej, jednak jej zapotrzebowanie jest spore. Może okazać się niezbędna wymiana zasilacza w naszym komputerze przed jej montażem. W oczekiwaniu na kolejną generację karta ta została wypuszczona by zaspokoić rynek już ponad rok temu. Karta ta powstała po usprawnieniu poprzedniej wersji. Podczas jej produkcji zastosowano zmniejszenie procesu technologicznego GPU. Dzięki temu zabiegowi obniżono zapotrzebowanie procesora graficznego na energię elektryczną, mają też one lepsze właściwości do podkręcania. Jednostka ta to następca GeForce GTX280 który był wykonany w technologii 65nm oaz GTX285 a ten już 55nm. Natomiast nas najbardziej powinna zainteresować karta GTX260 ponieważ posiada ona najlepszy stosunek jakości do ceny. Wersja Core216 jest szybsza i lepsza, do tego została ona wyprodukowana w technologii tej samej co droższa karta GTX285. Na rynku dostępne są karty z oznaczeniem SSC oznacza to że karta jest mocno podkręcona. W najnowszej edycji karta ta pracuje z jednostkami cieniowana które są szybsze o 220MHz a rdzeń 100Mhz. Natomiast pamięć karty została podkręcona o 200MHz. Mając tak podkręconą kartę osiągniemy prędkość e grach lepszą od werji 280 i porównywalną z 285 za dużo mniejszą cenę. Jeśli chodzi o pobór energii elektrycznej to będzie on mniejszy od wspomnianych modeli. Przypomnę że mowa o karcie z chipsetem GTX 260 wersja o nazwie EVGA SSC, inną wersją godną polecenia jest ta oferowana przez firmę BGG oraz TwinTech. Osiągi uzyskiwane przez nią są identyczne jak poprzedniej karty. Jeśli już zakupimy jedną z tych kart to warto dokupić do niej zasilacz który posiada min 400W mocy. Do tego musi on być wyposażony w dwa dodatkowe 6 pinowe przewody które są niezbędne do zasilania karty. Warto sprawdzić ponieważ starsza zasilacze nie mają najczęściej takich przewodów. Cena karty jest tak jak wspomniałem dużo niższa od wyższych modeli, jeśli kupimy ją u jednego z wymienionych wcześniej producentów to otrzymamy na nią 10 lat gwarancji. Dla porównania dodam że GTX285 pracuje z częstotliwością 648 MHz, 280 ma 602MHz a 260 mają poniżej 600. Kupując natomiast nowy komputer można już się pokusić o zakup nowszego modelu GeForce lub wybrać coś z oferty ATI czyli popularnego Radeona.

Większość użytkowników Windowsa jest przekonana że na Linuksie nie można grać. Mało tego gry na komputerach są tak popularne że jest to często pierwsze pytanie jeśli proponuje się komuś zmianę systemu operacyjnego. Sporo tytułów ukazuje się najpierw na system Windows a dopiero później na Linuksa. Ale mamy do tego całkiem sporą kolekcję gier darmowych które możemy pobrać z sieci. Niektóre z nich mogą śmiało konkurować z płatnymi odpowiednikami. Spora część dystrybucji oferuje pakiety gier wraz z niezbędnymi do ich uruchomienia bibliotekami. Ale najczęściej naszej ulubionej gry tam nie ma więc musimy ją zassać z sieci Internet. W darmowych dystrybucjach Linuksa bez problemu uruchomimy sporą ilość gier i to nawet te które wymagają od komputera zaawansowanych obliczeń wykorzystywanych przy wyświetlaniu obrazu 3D. Pojawić się też może problem ze sterownikami do najnowszych kart graficznych, jednak lwia większość producentów tego sprzętu umieszcza odpowiednie sterowniki na swoich stronach. Przedstawimy tu kilak ciekawych gier którym postawiliśmy takie wymagania jak: musi być darmowa, nie jest wymagane środowisko WINE, łatwa instalacja. Wszystkie tytuły nie stawiają na pierwszym miejscu grafiki. Jeśli chodzi o WINE to jest to program rozpowszechniany na licencji GNU GPL czyli jest darmowy. Bez problemu dobierzemy odpowiedni pakiet do naszej Linuksowej dystrybucji. Wielu myli ten program z emulatorem a jest to po prostu program który obsługuje wywołania systemowe aplikacji Windows i DOS. Program działa tak że jak aplikacja sięga do jakiegoś odwołania to Wine się uruchamia i zmienia wywołanie tak by Linuks je obsłużył. Popularne tez jest inne rozwiązanie tylko że jest ono już komercyjne nazywa się Cedegi. Na stronie projektu można znaleźć informacje z jakimi tytułami nie powinniśmy mieć problemów.

W systemie Linuks mamy możliwość zagrania w gry z grupy karcianych, planszowych i logicznych. Nasz komputer w tych grach staje się naszym przeciwnikiem a my z nim usiłujemy wygrać. Kolejną grupę stanowią przygotówki, jednak w systemie Linuks nie ma ich za wiele. Kolejne są gry strategiczne które swój początek mają od gier planszowych, na Linuksa najlepszymi tytułami będą: Battle for Wesnoth oraz Freeciv. Jeśli chodzi o strzelaniny to May tu dwie grupy FPS czyli gracz widzi jak bohater oraz TPS czyli widzimy swojego bohatera za pleców.

Skąd pobrać i jaką wersję?

Pobierając instalacje z Internetu mamy do wyboru kilka wersji oprogramowania. Dostępne są obrazy płyt do instalacji lokalnej i przez sieć. Jeśli chodzi o ta pierwszą to jest ona dla osób, które nie maja połączenia z siecią. Druga opcja instalacji polega na tym, iż pobieramy mały w przeciwieństwie do poprzedniej wersji instalacji, obraz CD, który wypalamy i uruchamiamy z niego komputer. Podczas instalacji wybieramy pakiety, instalator łączy się z siecią i pobiera te, które wybraliśmy. Jest to minus dla osób korzystających z Internetu poprzez łącze TP to jest neostrady. Bowiem połączenie w ten sposób nie jest dostępne na poziomie instalacji. Instalacje dzielą się także na 32 i 64 bitowe, więc musimy dobrać wersję setupu do naszego komputera. Jak by było tego mało musimy też zadecydować czy ściągamy obraz płyty DVD czy CD., Jeśli martwisz się o wymagania, jakie postawi system sprzętowi to openSUSE nie ma ich za bardzo wygórowanych? Wystarczy nam procesor jednordzeniowy o taktowaniu min 1GH, 256 a zalecane 512 MB pamięci RAM. Instalacja zajmie na dysku nie całe 500MB, zostawiając sobie miejsce na ewentualne dodatkowe pakiety. Profesjonaliści na instalacje zalecają 3-5GB. Jeśli byśmy nie używali trybu graficznego można by te parametry bardzo okroić. Po tych wymaganiach widać, że radę z tą dystrybucją Linuksa poradzą sobie komputery nawet kilkuletnie.

Pierwsze uruchomienie

Jeśli podczas instalacji nie dokonaliśmy aktualizacji to jest to najlepszy moment na jej przeprowadzenie. Klikami na odpowiednią ikonę w zasobniku systemowym i po sprawie. Możemy dobrać odpowiednie pakiety, które mają być doinstalowane. Jeśli mamy kartę ATI to wybierzmy odpowiednie dla niej repozytorium. Dla multimediów można wybrać Pacman, są tam kodeki pomocne w odtwarzaniu MP3. Musimy zapoznać się z YaST jest to narzędzie konfiguracyjne stworzone dla openSUSE. Może działać w trybie tekstowym i graficznym. Program ten dzieli się na kilka grup: oprogramowanie, sprzęt, system, urządzenia sieciowe, usługi sieciowe, Novell appArmor, użytkownicy i zabezpieczenia, wirtualizacja, różne. Możemy tu zarządzać odpowiednią grupą instalować oprogramowanie czy też sprzęt. W grupie system ustawiamy datę czas itd. Intuicyjnie powinniśmy się domyśleć, co jest, do czego. Jednym słowem jest to zbiór wielu narzędzi zebranych w jednym miejscu. W open sus jest coś, czego nie ma w wielu dystrybucjach Linuksa, czyli instalacja za pomocą jednego kliknięcia. Mamy teraz chwilkę na pobawienie się systemem, zapoznanie się z opcjami itd. możemy zainstalować sobie chociażby trójwymiarowy pulpit z mnóstwem efektów, ubarwi on nasz pulpit.

Instalacja repozytoriów

Aby zainstalować dodatkowe repozytoria musimy uruchomić YaST i kliknać Repozytoria oprogramowania. Klikamy dalej i wybieramy interesujące nas pakiety. Możemy zainstalować serwery WWW, czy też pocztowe. Warto dodać repozytorium społecznośćiowe, przechodzimy dalej a system sprawdza aktualne repozytoria i przedstawia na ekranie ich listę. Wybieramy odpowiednie rep dla naszej karty graficznej, możemy zainstalować sobie jakieś gry. Jedną z możliwości, jaką daje system linuks jest serwer WWW, którego istniej kilka rodzajów. Szukamy pakietu apache2 i instalujemy. Jednak lepiej takie rzeczy robić z konsoli. Ja bym to zrobił tak:

apt-get install apache2

Komenda ta zainstaluje serwer wraz z potrzebnymi zależnościami. Aby go uruchomić wpisujemy /etc/init.d/apache2 start. Możemy też wpierw zainstalować aplikację sudo. Umożliwia ona uruchamianie aplikacji z uprawnieniami roota. W tym celu wpisujemy

apt-get install sudo

pod adresem http://localhost wyświetli się strona testowa apache, plik znajduje się w katalogu /var/www/ możemy go podmienić na naszą stronę www. Podobnie możemy doinstalować pakiet php, czy język python. Do wyboru mamy tez serwery ftp, pocztowe sieciowe i wiele innych.

Multimedia

Któż z nas nie lubi posłuchać muzyki czy też obejrzeć jakiś film. Opensuse nadaje się do tego doskonale. Do muzyki najlepiej użyć Amarok w formacie OGG. Jest to format otwarty czego nie można powiedzieć o MP3. Za obsługę plików mp3 odpowiednia biblioteka La-me. Musimy ją koniecznie doinstalować. Odtwarzacz ten jest bardzo zaawansowany, posiada wiele funkcji i jest idealnym odtwarzaczem muzyki, jeśli w ogóle taki istnieje. Do filmów możemy użyć odtwarzacza o nazwie Kaffeine, dodajmy też bibliotekę w32codec. Radzi on sobie z filmami na płytach DVD.Do zdjęć najlepiej uzyć Digikam. Można nią wykryć aparat cyfrowy i pobrać z niego zdjęcia, posegregować na albumy i np. ocenić. Jeśli chodzi o prace biurowe to mamy przecież openOffice w którego skład wchodzi arkusz kalkulacyjny, program do prezentacji multimedialnych i kilka innych narzędzi. Oprogramowanie to rozwija się bardzo dynamicznie i obecnie jest dostępna wersja 3.0. Dla miłośników gier w openSUSE jest też coś. Jest też repozytorium poświęcone w całości na tę rozrywkę. Dostępne są gry planszowe, platformie, logiczne i wiele innych. Jest też coś takiego jak emulator WINE warto się z nim zapoznać. OpenSUSE można też z powodzeniem stosować jako system dla grafika. Może śmiało on konkurować z najbardziej znanymi w tej branży. Chodzi tu o Gimp i Blender